Belangrijk is dat er binnen deze relatief kleine teams goed wordt samengewerkt. Alleen dan zal het team in staat zijn de gemeenschappelijke doelstellingen te behalen.

Als je inzoomt op een team, dan zie je dikwijls dat mensen een bepaalde rol innemen. De ene medewerker zorgt voor de structuur en dat het werk gedaan wordt, de andere medewerker is de commerciële tijger die kickt op het binnenhalen van nieuwe klanten of die steeds met creatieve ideeën komt. Het is heel handig als je van elkaar weet welke rol een ieder heeft, wat je aan elkaar hebt. Het kan aan de andere kant ook beperkend werken: wellicht heb je meer in je mars dan je in eerste instantie denkt. Kortom, inzicht in de rollen die er zijn en de plek die jij inneemt kunnen ervoor zorgen dat jouw team nog effectiever kan samenwerken. De Britse onderzoeker Meredith Belbin heeft de belangrijkste teamrollen onderzocht en in kaart gebracht. Hij onderscheidt er acht.

Plant

De plant is de creatieveling in het team. Hij weet veel, heeft veel fantasie en is bovengemiddeld intelligent. De plant vindt het moeilijk om zijn ideeën aan de man te brengen. Dat komt aan de ene kant omdat hij wat moeite heeft met andere mensen, aan de andere kant omdat hij praktische bezwaren het liefst wegdenkt. Een plant in z’n eentje komt niet ver. Veel planten in een team werkt ook niet: ze hebben te veel ideeën en worden niet praktisch.

Voorzitter

De voorzitter is de leider van het team. Een echte voorzitter is relatief sterk en dominant en gericht op het behalen van doelen. Een echte voorzitter is bovendien tamelijk onverstoorbaar. Hij houdt voortdurend het teamdoel in de gaten en koerst daarop.

Vormer

De tweede leiderschapsrol is weggelegd voor de vormer. De echte vormer is een opportunist, een realist en nogal emotioneel. De vormer is vastberaden en onbevreesd. Maar de echte vormer is ook snel gefrustreerd en tamelijk achterdochtig. Bovenal is de vormer enorm gedreven en beschikt de vormer over heel veel energie.

Brononderzoeker

De brononderzoeker is een netwerker. Hij stelt de juiste vragen op het juiste moment aan de juiste mensen. Hij is enthousiast en heeft plezier in een uitdaging. De brononderzoeker ziet geen problemen, hij ziet kansen. Hij kent overal wel iemand die weer iemand kent die hem verder kan helpen. En de brononderzoeker heeft een neusje voor goede ideeën. Dit zijn overigens niet altijd zijn eigen ideeën.

Bedrijfsman

De bedrijfsman is behoudend, plichtsgetrouw en gebruikt zijn gezonde verstand. Hij kan organiseren, werkt hard en is praktisch aangelegd. De bedrijfsman is niet heel flexibel. Veranderingen mogen maar met mate. Nieuwe ideeën zijn prima maar de echte bedrijfsman hanteert het credo: eerst zien dan geloven.

Monitor

Een monitor stort zich beslist niet in het strijdgewoel. Een monitor wacht tot het stof is gaan liggen, ordent de zaken en stelt een beslissing voor. En omdat de monitor betrekkelijk neutraal de groepsprocessen heeft gevolgd neemt de monitor altijd een verstandig besluit.

Groepswerker

De groepswerker is een vriendelijke, gevoelige persoonlijkheid met belangstelling voor mensen. Juist door die vriendelijkheid en zijn totale gebrek aan het streven naar dominantie is de groepswerker voor niemand bedreigend. Dat maakt hem zo belangrijk. Zeker in professionele organisaties waar haantjesgedrag bij de leidinggevenden eerder regel dan uitzondering is, is een groepswerker vaak een aanwinst. En omdat iedereen wel voor hem en onder hem wil werken, wordt zo’n groepswerker vaak nog leidinggevende ook!

Zorgdrager

De zorgdrager is ordelijk, nauwgezet en licht perfectionistisch. Als de zorgdrager ergens aan begint, maakt hij het af. En het is zelfs zo: als iemand ergens aan begint en het niet afmaakt, dan zal de zorgdrager het afmaken. Een beetje klagerig is een zorgdrager ook. Dat heeft te maken met zijn perfectionisme, want daarin is de zorgdrager vaak de enige. De zorgdrager is meer de man van de details.

Bron: Saskia Elberse, trainer ARTRA