Hoewel Europese werkgevers zich steeds vaker voorbereiden op de nieuwe EU-richtlijn loontransparantie, weet een groot deel van de werknemers nog nauwelijks wat de regels betekenen. Dat blijkt uit onderzoek van HR- en payrolldienstverlener SD Worx onder bijna 6.000 HR-managers en 16.500 werknemers in zestien Europese landen.
De Europese richtlijn moet uiterlijk op 7 juni 2026 zijn omgezet in nationale wetgeving. Het doel is om loonverschillen tussen mannen en vrouwen beter zichtbaar te maken en verder terug te dringen.
Werknemers vaak nog onbekend met richtlijn
Volgens het onderzoek weet slechts 34 procent van de werknemers wat de Europese richtlijn inhoudt en welke rechten daarbij horen. Onder werkgevers ligt die bekendheid hoger: 68 procent van de organisaties zegt volledig op de hoogte te zijn van de nieuwe regels.
Tegelijkertijd blijkt dat veel organisaties nog niet volledig zijn voorbereid. Zo geeft 10 procent van de Europese werkgevers aan nog geen stappen te hebben gezet richting naleving van de richtlijn. Ongeveer 28 procent voldoet volgens eigen zeggen deels aan de nieuwe eisen, terwijl 62 procent denkt klaar te zijn voor volledige invoering. Die cijfers zijn wel gebaseerd op zelfinschatting van werkgevers. Of organisaties in de praktijk daadwerkelijk volledig voldoen aan de toekomstige wetgeving, zal pas duidelijk worden zodra de nationale regels definitief zijn ingevoerd en gehandhaafd.
Verplichte rapportage voor grotere werkgevers
De EU-richtlijn verplicht werkgevers onder meer om transparanter te zijn over salarissen en loonverschillen. Bedrijven met meer dan honderd werknemers moeten straks rapporteren over beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen. Daarnaast bevat het Nederlandse wetsvoorstel voor de implementatie van de richtlijn ook een verbod op het vragen naar het laatstverdiende salaris tijdens sollicitatieprocedures. Het voorstel moet nog door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld voordat de regels definitief van kracht worden. De precieze uitwerking van de richtlijn verschilt straks per lidstaat. Nederland werkt momenteel nog aan de omzetting van de Europese regels in nationale wetgeving.
Nederlandse werknemers relatief positief
Uit het onderzoek blijkt verder dat Nederlandse werknemers relatief positief zijn over eerlijke beloning. Volgens SD Worx vindt 57 procent van de Nederlandse werknemers dat zij eerlijk worden betaald in vergelijking met collega’s in vergelijkbare functies. Daarmee behoort Nederland tot de Europese kopgroep. Tegelijkertijd betekent dit ook dat een aanzienlijk deel van de werknemers daar minder positief over is of twijfelt aan de eerlijkheid van de beloning binnen de organisatie.
In heel Europa vindt 29 procent van de werknemers dat hun salaris niet in verhouding staat tot het werk dat zij doen. Slechts 39 procent van de werknemers heeft bovendien het gevoel dat hun werkgever actief werkt aan het verkleinen van loonverschillen. Onder Nederlandse vrouwen ligt dat aandeel eveneens op 39 procent. Het onderzoek maakt daarbij geen onderscheid tussen verklaarbare loonverschillen, bijvoorbeeld door ervaring, functieniveau of arbeidsduur, en onverklaarbare verschillen tussen mannen en vrouwen.
Organisaties zoeken balans tussen transparantie en praktijk
Volgens SD Worx biedt loontransparantie werkgevers niet alleen extra verplichtingen, maar ook kansen op de arbeidsmarkt. Bijna twee derde van de werknemers noemt transparantie over salaris belangrijk bij de keuze voor een werkgever.
Tegelijkertijd waarschuwen experts dat loontransparantie in de praktijk complex kan zijn. Verschillen in ervaring, functiezwaarte, prestaties, arbeidsvoorwaarden en sector spelen vaak ook een rol bij beloning. Organisaties zullen daarom hun salarishuishouding en HR-processen kritisch moeten beoordelen om toekomstige discussies en risico’s te beperken.
Lees ook: Indeed vanaf volgend seizoen hoofdsponsor van FC Utrecht
