Het aantal bij de Kamer van Koophandel (KVK) geregistreerde zzp’ers is tussen 1 januari 2025 en 1 oktober 2026 met drie procent gestegen. Vooral in gemeenten met een sterke kenniseconomie neemt het aantal zelfstandigen toe. Tegelijkertijd daalt het aantal zzp’ers in de zorg in verschillende grote steden. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van KVK, die gemeenten met meer dan 10.000 zzp’ers onderzocht.
Het aantal geregistreerde zelfstandigen blijft groeien, ondanks de aanhoudende discussie over schijnzelfstandigheid en de hervatte handhaving door de Belastingdienst. Wel zijn er grote regionale verschillen zichtbaar.
Amstelveen kent met zeven procent de sterkste groei binnen de onderzochte gemeenten. Ook Maastricht (6,4 procent), Enschede (6,0 procent), Haarlemmermeer (5,7 procent) en Eindhoven (5,4 procent) laten een bovengemiddelde stijging zien. In andere grote gemeenten blijft de ontwikkeling juist achter. Den Haag is met een daling van 0,3 procent de enige onderzochte gemeente waar het aantal zzp’ers afneemt. In Rotterdam (0,4 procent), Arnhem (1,3 procent), Delft (1,5 procent) en Dordrecht (1,7 procent) is de groei beperkt.
Vooral groei in ICT en zakelijke dienstverlening
Volgens KVK wordt de groei in de sterkst stijgende gemeenten vooral gedragen door kennisintensieve sectoren, zoals ICT, specialistische zakelijke dienstverlening en onderwijs. In Eindhoven kwamen er bijvoorbeeld 271 zzp’ers bij in de ICT en 205 in de specialistische zakelijke dienstverlening.
Freddie Kesteloo, ondernemersadviseur bij KVK, ziet verschillende verklaringen voor de groei in deze sectoren. Zo wijst hij op internationale kenniswerkers die naar Nederland komen om voor technologiebedrijven en hun toeleveranciers te werken. Daarnaast beginnen studenten met specialistische ICT-kennis soms een onderneming om naast hun studie opdrachten uit te voeren.
Abonneer je op de Flexmarkt-nieuwsbrief!
Het laatste nieuws over de flexbranche en de best gelezen artikelen.
Aantal zelfstandigen in de zorg daalt
Tegenover de groei in kennisintensieve sectoren staat een afname van het aantal geregistreerde zzp’ers in de gezondheids- en welzijnszorg. Vooral in Rotterdam is de daling groot: daar nam het aantal zelfstandigen in deze sector met 1.451 af. In Den Haag waren dat er 996 minder en in Arnhem 333.
Volgens Kesteloo speelt de discussie over schijnzelfstandigheid hierbij een belangrijke rol. Hij ziet dat opdrachtgevers in de zorg terughoudender zijn geworden met het inhuren van zelfstandigen vanwege de risico’s op schijnzelfstandigheid. De registratiecijfers laten zien dat de ontwikkeling van de zzp-markt sterk verschilt per sector. Waar het aantal zelfstandigen in de zorg in verschillende gemeenten afneemt, groeit hun aantal in onder meer de ICT en specialistische zakelijke dienstverlening.
Meer registraties betekent niet automatisch meer werkende zzp’ers
De cijfers van KVK geven inzicht in het aantal geregistreerde zelfstandigen, maar zeggen niet rechtstreeks hoeveel mensen daadwerkelijk als zzp’er werkzaam zijn. Dat onderscheid is belangrijk. Terwijl KVK een stijging van drie procent registreert, laten cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) juist een daling zien van het aantal mensen dat voornamelijk als zzp’er werkt. Volgens een analyse van ZiPconomy is die groep sinds begin 2025 met ongeveer dertien procent afgenomen.
Het verschil hangt samen met de gehanteerde definities. KVK telt geregistreerde zzp-ondernemingen, waaronder ook zelfstandigen die hun onderneming combineren met werk in loondienst. Het CBS kijkt naar mensen die voornamelijk als zelfstandige werken. De cijfers zijn daardoor niet rechtstreeks met elkaar te vergelijken.
Onzekerheid over arbeidsrelaties blijft
De ontwikkelingen vinden plaats tegen de achtergrond van de hervatte handhaving op schijnzelfstandigheid door de Belastingdienst. Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer volgens de reguliere handhavingsregels of zelfstandigen daadwerkelijk als ondernemer werken of dat sprake is van een dienstbetrekking.
Voor opdrachtgevers en zelfstandigen blijft het daarom belangrijk om kritisch te kijken naar de feitelijke invulling van hun samenwerking. Niet alleen de afspraken op papier, maar vooral de manier waarop het werk in de praktijk wordt uitgevoerd, is bepalend voor de beoordeling van de arbeidsrelatie.
Daarnaast werkt het kabinet aan de Zelfstandigenwet, die meer duidelijkheid moet bieden over de positie van zelfstandigen en de beoordeling van arbeidsrelaties. De plannen moeten nog het wetgevingsproces doorlopen.
Grote verschillen tussen sectoren
De analyse van KVK onderstreept dat de zzp-markt zich niet in iedere sector en regio op dezelfde manier ontwikkelt. Terwijl het aantal geregistreerde zelfstandigen landelijk groeit, zijn er duidelijke verschuivingen zichtbaar in de sectoren waarin zij actief zijn.
Voor intermediairs en opdrachtgevers zijn vooral die uiteenlopende ontwikkelingen relevant. De daling van het aantal geregistreerde zzp’ers in de zorg staat tegenover een groeiend aantal zelfstandigen in kennisintensieve sectoren. Daarmee verschilt ook de ontwikkeling van de zzp-markt per beroepsgroep.
Lees ook: Vier dagen werken moet norm worden voor inburgerende statushouders
