Ongeveer een kwart van de werkende Nederlanders heeft een baan die niet past bij hun opleidingsniveau. Dit blijkt uit onderzoek van Nationale Vacaturebank, uitgevoerd door Q&A. Opvallend is dat voor ruim de helft van deze groep het werken onder niveau een bewuste keuze is. Voor ongeveer één op de vijf gaat het echter om een gedwongen situatie: zij kunnen geen passende functie vinden.
Volgens de cijfers hebben jongeren het vaakst een baan onder hun niveau. Van de 18- tot 29-jarigen werkt 35 procent onder hun opleidingsniveau, terwijl dit bij Nederlanders boven de 30 jaar ‘slechts’ 20 procent is.
Sharita Boon, directeur van Nationale Vacaturebank, licht toe: “Jongeren beginnen vaak lager op de ladder omdat ze nog geen werkervaring hebben. Dat is logisch, maar het is wel belangrijk dat zij perspectief op doorgroei houden.”
Minder verantwoordelijkheid en betere balans
Meer dan de helft van de Nederlanders die bewust onder hun niveau werkt, kiest dit vanwege minder stress en verantwoordelijkheid. 29 procent noemt dit als belangrijkste reden, terwijl 24 procent aangeeft dat hun werk zo beter te combineren is met hun leefstijl en gezondheid. Bij jongeren tussen 18 en 29 jaar is dit zelfs 30 procent.
Boon zegt hierover: “Mensen vinden meer belangrijk in het leven dan alleen werk. Dat geldt al helemaal voor jongeren. Werk en privé moeten in balans zijn. Zo weten we uit eerder onderzoek dat het merendeel van de Nederlanders een korte reistijd erg belangrijk vindt, zodat ze genoeg tijd overhouden voor hun privéleven.”
Werken onder niveau door gebrek aan passende functie
Voor ongeveer 20 procent van de ondervraagden is het werken onder hun niveau geen keuze. Boon: “Nederland kent tegenwoordig veel meer hoger opgeleiden dan 25 jaar geleden. Voor deze groep is het niet altijd gemakkelijk om een uitdagende functie te vinden. Daarnaast heb je voor de helft van de vacatures voldoende aan een mbo-diploma. Er is veel vraag naar praktisch opgeleid personeel en ook daar kun je goed verdienen. Dat kan hoogopgeleide werkzoekenden motiveren om te solliciteren op een baan onder hun niveau.”
De moeilijkheid om een passende functie te vinden verschilt per sector. In de culturele sector en media kan het lastig zijn, terwijl er in de zorg en techniek juist veel mogelijkheden zijn vanwege personeelstekorten.
Boon benadrukt dat werken onder je niveau niet per se negatief is: “Werken onder je niveau klinkt negatief, maar het kan juist heel positief zijn. Met name voor mensen die op zoek zijn naar werk dat voldoening geeft of op een andere manier.”
Over het onderzoek
De enquête is uitgevoerd door Q&A in opdracht van Nationale Vacaturebank. Hiervoor is een representatieve groep van 1.150 Nederlanders geselecteerd, waarvan 691 respondenten op dit moment een betaalde baan hebben.
Lees ook: Column Franziska Szabó: Zorgt AI voor discriminatie of juist inclusiviteit?
