Nog voordat de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) op 1 januari 2027 in werking treedt, zoeken malafide uitzendbureaus al naar manieren om de nieuwe regels te omzeilen. De Nationale Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) ziet onder meer advertenties waarin bedrijven wordt uitgelegd hoe zij buiten de toelatingsplicht zouden kunnen blijven. Dat meldt het AD.
Met de Wtta wil de overheid misstanden in de uitzendbranche aanpakken en arbeidskrachten beter beschermen tegen onderbetaling, slechte huisvesting en schijnconstructies. Uitzendbureaus en andere bedrijven die arbeidskrachten ter beschikking stellen, moeten daarvoor aan strengere eisen voldoen.
De wet treedt op 1 januari 2027 in werking. Vanaf 1 januari 2028 gaat de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven op de toelatingsplicht.
Volgens Kees van Nieuwamerongen, directeur van de NAU, zijn malafide partijen nu al op zoek naar mogelijkheden om onder de nieuwe regels uit te komen. De autoriteit onderzoekt samen met de Belastingdienst en de Nederlandse Arbeidsinspectie hoe dergelijke constructies kunnen worden aangepakt.
Bijna 2.400 bedrijven aangemeld
Sinds 1 november kunnen onder meer uitzendbureaus, detacheerders en payrollbedrijven zich aanmelden voor het overgangsrecht. Volgens het AD hebben inmiddels bijna 2.400 ondernemingen dat gedaan. De NAU verwacht uiteindelijk ongeveer 15.000 aanmeldingen.
Een aanmelding betekent niet dat een onderneming automatisch wordt toegelaten tot de uitzendmarkt. Bedrijven die gebruik willen maken van de overgangsregeling moeten zich uiterlijk 31 december 2026 aanmelden. Vervolgens moeten zij tussen 1 mei en 30 juni 2027 daadwerkelijk toelating of ontheffing aanvragen. Voor ondernemingen met een geldig SNA-keurmerk gelden onder voorwaarden afwijkende overgangsregels.
Uitleners die aan de voorwaarden voor het overgangsrecht voldoen, mogen hun activiteiten voortzetten terwijl de NAU hun aanvraag beoordeelt. De NAU beoordeelt de aanvragen aan de hand van de wettelijke toelatingseisen. Daarbij spelen inspectierapporten een belangrijke rol. Voor bedrijven met een geldig SNA-keurmerk geldt onder voorwaarden een versoepelde procedure, waarbij zij voor hun eerste aanvraag geen afzonderlijk Wtta-inspectierapport hoeven aan te leveren. Volgens Van Nieuwamerongen kan het enkele jaren duren voordat alle bedrijven zijn beoordeeld.
Abonneer je op de Flexmarkt-nieuwsbrief!
Het laatste nieuws over de flexbranche en de best gelezen artikelen.
Zorgen over langdurige overgangsperiode
Brancheorganisatie ABU is positief over de komst van de Wtta, maar maakt zich zorgen over de uitvoering. Volgens woordvoerder Myron von Gerhardt kan het drie tot vier jaar duren voordat alle betrokken ondernemingen zijn gecontroleerd en beoordeeld.
Daardoor bestaat volgens de ABU het risico dat malafide uitzendbureaus gedurende de overgangsperiode actief blijven. Dat betekent overigens niet dat deze bedrijven in de tussentijd buiten het bereik van toezichthouders vallen. De bestaande arbeidswetgeving blijft van kracht en kan ook tijdens de overgangsperiode worden gehandhaafd.
Ook uitzendondernemers uiten hun zorgen. Daan Slütter, directeur van het Twentse uitzendbureau 4Minutes, benadrukt tegenover het AD dat de effectiviteit van de wet vooral afhankelijk is van toezicht en handhaving. Zonder voldoende controles blijven bedrijven die zich niet aan de regels houden volgens hem buiten schot.
Jeroen Tijink, algemeen directeur van Trixxo, pleit eveneens voor stevig toezicht en zware sancties voor ondernemingen die bewust de regels overtreden.
NAU onderzoekt mogelijke ontwijkingsconstructies
De NAU signaleert inmiddels advertenties op sociale media waarin uitzendondernemingen wordt voorgesteld hun bedrijfsvoering anders in te richten om buiten de Wtta te vallen. Bij zulke constructies worden bijvoorbeeld het formele werkgeverschap, de administratie en de facturering ondergebracht bij een andere partij. Het oorspronkelijke bedrijf zou zich vervolgens uitsluitend bezighouden met arbeidsbemiddeling.
Volgens het AD onderzoekt de NAU samen met de Belastingdienst en de Arbeidsinspectie hoe kan worden voorkomen dat dergelijke constructies worden gebruikt om de nieuwe regels te ontwijken. Of een onderneming daadwerkelijk onder de toelatingsplicht valt, hangt af van de feitelijke werkzaamheden en de toepasselijke wettelijke criteria. Een bedrijf dat uitsluitend arbeidsbemiddeling verricht, valt niet zonder meer onder de Wtta. Het onderbrengen van bepaalde werkzaamheden bij een andere partij betekent echter niet automatisch dat de toelatingsplicht vervalt.
Handhaving bepalend voor succes
Volgens Van Nieuwamerongen worden de pogingen om de regels te omzeilen vooral gedreven door financiële belangen. Hij waarschuwt dat onvoldoende effectieve handhaving uiteindelijk kan leiden tot nog ingewikkeldere regelgeving, waardoor ook goedwillende uitzendorganisaties met extra verplichtingen te maken krijgen.
De zorgen van de NAU, ABU en betrokken uitzendondernemers onderstrepen daarmee het belang van een uitvoerbare toelatingsprocedure en effectief toezicht. De Wtta moet malafide partijen weren, maar volgens de betrokkenen zal vooral de handhaving bepalen of dat in de praktijk lukt.
Lees ook: Van Nieuwamerongen: “Markt wordt wakker, maar kennisachterstand is nog groot”
