De invoering van de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) komt snel dichterbij. Voor uitzendondernemingen en andere uitleners betekent dat niet alleen nieuwe toelatingseisen, maar ook ingrijpende veranderingen in de dagelijkse bedrijfsvoering. Er is nog veel werk te verzetten, blijkt uit inspecties van Normec VRO.
Het besef van urgentie rond de Wtta is het afgelopen jaar duidelijk toegenomen, merkt Julisa Fereijra-Phelipa, business unit-directeur van inspectie-instelling Normec VRO. Maar niet iedereen is even ver met de voorbereidingen. “Bedrijven die al jarenlang onder het keurmerk van Stichting Normering Arbeid (SNA) worden geïnspecteerd, hebben een belangrijke voorsprong”, zegt Fereijra-Phelipa.
Tegelijkertijd ziet Normec VRO ondernemingen die nu pas beginnen met het behalen van het SNA-keurmerk of zelfs nog helemaal geen stappen hebben gezet. “Voor die groep wordt de uitdaging aanzienlijk groter. Afhankelijk van de uitgangssituatie kan het hele traject zomaar een jaar tot anderhalf jaar in beslag nemen.”
Wat verandert er met de Wtta?
De Wtta treedt op 1 januari 2027 in werking. Vanaf 1 januari 2028 wordt de toelatingsplicht gehandhaafd. Vanaf dat moment mogen uitzendondernemingen, detacheerders en andere uitleners die onder de wet vallen alleen nog arbeidskrachten ter beschikking stellen als zij zijn toegelaten of onder een geldige overgangsregeling vallen.
Het bestaande SNA-keurmerk vormt daarvoor een belangrijke basis, maar de Wtta gaat op verschillende onderdelen verder. Daarnaast gelden toelatingsvoorwaarden zoals een VOG voor rechtspersonen en in beginsel een waarborgsom van 100.000 euro per juridische entiteit, met specifieke uitzonderingen.
De grootste inhoudelijke uitdaging ziet Fereijra-Phelipa bij het correct toepassen van gelijke of gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden. “Een uitzendonderneming moet beschikken over volledige en actuele informatie van de inlener, de juiste arbeidsvoorwaarden vaststellen en die vervolgens correct vertalen naar en toepassen in de verloning.”
Ook bij de inrichting van het nieuwe toelatingsstelsel ziet Fereijra-Phelipa belangrijke aandachtspunten. “Wij onderschrijven de doelstellingen van de Wtta, maar een effectief toelatingsstelsel vraagt om heldere, objectief toetsbare en proportionele normen. Daarom hebben wij bij het ministerie van SZW aandacht gevraagd voor de uitvoerbaarheid van het normenkader en de professionele beoordelingsruimte van inspecteurs. Streng toezicht is noodzakelijk, maar moet recht doen aan de aard en ernst van tekortkomingen.”
Bijna 19 afwijkingen per inspectie
Dat veel bedrijven nog niet aan alle aanvullende eisen voldoen, blijkt uit de ervaringen met de Wtta-module die SNA aanbiedt. Normec VRO voerde tussen januari 2025 en augustus 2026 in totaal 218 inspecties uit. Daarbij werden 101 major non-conformiteiten en 3.996 minor non-conformiteiten vastgesteld, gemiddeld bijna 19 per inspectie.
“‘Dat laat zien dat de Wtta ook voor goed voorbereide ondernemingen een aanzienlijke opgave vormt”, aldus Fereijra-Phelipa. “Deze resultaten zijn namelijk afkomstig van bedrijven die al beschikken over het SNA-keurmerk en daarmee een belangrijke basis op orde hebben. Als zelfs bij deze ondernemingen nog verbeterpunten naar voren komen, benadrukt dat hoe belangrijk het is om tijdig met de aanvullende Wtta-eisen aan de slag te gaan.”
De tekortkomingen zitten vooral bij arbeidsovereenkomsten, het loonverhoudingsvoorschrift, urenregistraties en administratieve processen.
Zo blijkt in de praktijk dat beloningsinformatie niet altijd volledig bij de inlener wordt uitgevraagd of onvoldoende herleidbaar is naar de informatie die de inlener heeft verstrekt. Dat maakt het voor uitleners lastig om aan te tonen dat zij de juiste arbeidsvoorwaarden toepassen. “Je wilt niet tijdens je eerste wettelijke Wtta-inspectie ontdekken dat processen die jarenlang goed leken te functioneren onvoldoende aantoonbaar of controleerbaar zijn.”
Ook inleners moeten aan de slag
De Wtta vraagt niet alleen actie van uitleners. Ook hun opdrachtgevers spelen een belangrijke rol. “Uitleners zijn voor de juiste toepassing van arbeidsvoorwaarden afhankelijk van de informatie die hun inleners verstrekken. Die gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt naar mijn mening nog onvoldoende onderkend.”
Uitleners moeten daarom met hun opdrachtgevers duidelijke afspraken maken over het verstrekken en actualiseren van arbeidsvoorwaarden en ureninformatie. ‘Wanneer een uitlener door onvoldoende informatie of medewerking van de inlener niet aan het normenkader kan voldoen, kan dat uiteindelijk gevolgen hebben voor de toelating en daarmee voor de continuïteit van de samenwerking.’
Een fout herstellen is niet voldoende
Een belangrijk verschil met de voorbereiding op een eenmalige toelating is dat bedrijven structureel moeten kunnen aantonen dat ze aan de regels voldoen. Maar alleen het corrigeren van de geconstateerde fout is niet genoeg. Normec VRO werkt binnen het SNA-stelsel al met de zogenoemde 4-O-systematiek: Oorzaak, Omvang, Oplossing en Operationaliteit. “Wie de oorzaak wegneemt en de werking van het verbeterde proces borgt, voorkomt dat hetzelfde probleem morgen opnieuw ontstaat. Dat is de essentie van structurele naleving.”
Volgens Fereijra-Phelipa hoort de eindverantwoordelijkheid bij de directie te liggen. “Compliance is geen afdeling en ook geen jaarlijkse inspectie. Het is de kwaliteit van je dagelijkse operatie.”
Wachtrijen voor inspecties lopen op
Ondertussen begint ook de beschikbare inspectiecapaciteit een knelpunt te worden. Normec VRO heeft de eigen capaciteit opgeschaald, maar ziet de aanvragen voor het SNA-keurmerk sterk toenemen. “Wie pas in beweging komt wanneer de wachtrijen oplopen, loopt het risico dat de beschikbaarheid van een inspecteur een bepalende factor wordt in het voorbereidingstraject”, waarschuwt Fereijra-Phelipa.
Deadline nadert
Voor ondernemingen die gebruik willen maken van de overgangsregeling, nadert bovendien een belangrijke deadline: zij kunnen zich van 1 november tot en met 31 december 2026 aanmelden. Vervolgens moeten zij tussen 1 mei en 30 juni 2027 hun toelatingsaanvraag indienen bij de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). Het SNA-keurmerk kan bij de eerste toelatingsaanvraag dienen als alternatief voor een Wtta-inspectierapport.
Drie stappen om nu te zetten
Wat moeten ondernemingen de komende maanden concreet doen? Fereijra-Phelipa onderscheidt drie prioriteiten:
- De eerste is vaststellen waar de onderneming staat. Bedrijven zonder SNA-keurmerk moeten zo snel mogelijk beginnen met de voorbereidingen om dat te behalen.
- De tweede stap is het aanpakken van de belangrijkste risico’s. Daarbij gaat het vooral om arbeidsovereenkomsten, de uitvraag en toepassing van arbeidsvoorwaarden, urenregistraties en de samenwerking met inleners.
- Ten slotte moeten ondernemingen hun toelating tijdig organiseren. Hou rekening met de beschikbare inspectiecapaciteit, eventuele hersteltrajecten en de wettelijke termijnen.
Met de Wtta wordt naleving een basisvoorwaarde, besluit Fereijra-Phelipa. “Ondernemingen onderscheiden zich steeds meer door kwaliteit en deskundigheid. De Wtta is geen eenmalig vinkje. De vraag is niet alleen of je wordt toegelaten, maar of je professioneel genoeg bent ingericht om die toelating te behouden.”
Dit artikel is gesponsord door Normec VRO.
