Het aantal overtredingen dat de Arbeidsinspectie in de uitzendsector constateert, groeit. De inspectie constateerde afgelopen jaar 373 overtredingen in 74 onderzoeken, blijkt uit cijfers die het programma KRO-NCRV’s Pointer via een Woo-verzoek heeft opgevraagd.
De overtredingen gaan onder meer over illegale arbeid, mensenhandel en uitbuiting. Een sluiproute, waarbij kwetsbare migranten via bijvoorbeeld een Pools uitzendbureau in Nederland werken, lijkt steeds populairder te worden, meldt de Arbeidsinspectie.
Lees ook: Twaalf koepelorganisaties tekenen convenant voor betere hulp aan arbeidsmigranten
Meer capaciteit om misstanden aan te pakken
Het aantal overtredingen dat de Arbeidsinspectie constateert is groter dan 5 jaar geleden, toen de inspectie in twee jaar maar 48 overtredingen constateerde. Dat komt volgens de Arbeidsinspectie zelf omdat ze nu meer capaciteit hebben om misstanden aan te pakken. Toch leveren de meeste meldingen nog steeds geen inspectiezaken op. In 2024 kwamen in totaal 869 klachtmeldingen binnen over malafide uitzendbureaus, terwijl er maar 74 onderzoeken zijn gestart.
Aantal uitzendbureaus groeit nog steeds
Bovendien groeit het aantal uitzendbureaus nog steeds. Waar er in 2019 nog ongeveer 14.000 actief waren in Nederland, is dat aantal volgens de Arbeidsinspectie opgelopen tot ruim 20.000 uitzendbureaus. Dat blijft “een voortdurende uitdaging om een volledig en scherp beeld van te houden”, reageert de inspectie.
Lees ook: CPB: banenmarkt en economie bepalen verblijfsduur arbeidsmigrant
Sluiproute via bijvoorbeeld Polen
Daarnaast lijkt een sluiproute waarbij migranten via bijvoorbeeld een Pools uitzendbureau in Nederland werken, steeds populairder te worden. Bij zo’n sluiproute werken mensen van buiten de Europese Unie in Nederland, maar officieel zijn ze gedetacheerd via een uitzendbureau in een ander EU-land, zoals Polen of Litouwen. Minimaal 27.000 arbeidsmigranten kwamen in 2024 via deze route in Nederland werken, waarschijnlijk is dit aantal nog hoger omdat niet iedereen geregistreerd is.
De Arbeidsinspectie laat weten dat dergelijke constructies steeds vaker voor lijken te komen. Zo schrijft de inspectie op vragen van Pointer dat “ook in de zorg, zoals in de 24-uurs zorg, dit soort misstanden voorbijkomen.”
Kwetsbare arbeidsmigranten
Volgens arbeidssocioloog Jan Cremers is deze constructie steeds populairder omdat uitzendbureaus zien dat het aantal beschikbare arbeidsmigranten binnen EU-landen opdroogt. “De landen in Midden- en Centraal-Europa vergrijzen en de arbeidsvoorwaarden worden er ook steeds beter”, weet Cremers.
Lees ook: Kabinet scherpt kennismigrantenregeling aan
Maar arbeidsmigranten die van buiten de Europese Unie via andere EU-landen naar Nederland komen, zijn extra kwetsbaar voor uitbuiting. “Want ze zijn afhankelijk van hun werkgever voor hun verblijfrecht in de EU, dus dat maakt dat deze mensen kneedbaar zijn en hun mond niet opendoen over misstanden”, zegt Cremers.
Onduidelijke Europese regels
Demissionair minister Eddy van Hijum (NSC) noemt detachering dan ook een sluiproute en wil daar graag wat aan doen, maar stuit hierbij op onduidelijke Europese regels. Als de regels verduidelijkt worden, kan de Arbeidsinspectie ook beter handhaven, schreef hij recent aan de Tweede Kamer.
