De Nederlandse arbeidsproductiviteit is het afgelopen jaar flink gestegen. Dat blijkt uit een analyse van ING op basis van cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), zo schrijft het Financieele Dagblad (FD). In het eerste kwartaal van 2025 lag de productie per gewerkt uur 2,5 procent hoger dan een jaar eerder: de sterkste groei sinds 2014. De krappe arbeidsmarkt en stijgende loonkosten dwingen bedrijven om slimmer en efficiënter te werken.
Slimmer werken in plaats van meer mensen aannemen
Lange tijd schommelde de productiviteitsgroei in Nederland rond de 0,5 procent. Door vergrijzing en een krappe arbeidsmarkt wordt het steeds belangrijker om met minder mensen meer te doen. Bedrijven lijken die omslag nu te maken. Volgens ING-econoom Bert Colijn is er sprake van een ‘stil herstel’, na jaren van achterblijvende groei.
De opvallende productiviteitsgroei komt vooral doordat bedrijven efficiënter werken binnen hun eigen sectoren. Dat doen ze bijvoorbeeld door processen te verbeteren of te automatiseren. Uit CBS-onderzoek blijkt dat drie op de vier bedrijven dit actief proberen, mede om de hoge loonkosten te compenseren.
Minder ‘hamsteren’ van personeel
Opvallend is dat het aantal gewerkte uren al drie kwartalen op rij daalt, terwijl de economie blijft groeien. Volgens ING betekent dit dat de arbeidsmarkt iets afkoelt. Bedrijven nemen niet automatisch meer mensen aan, maar kiezen eerder voor optimalisatie. Ook nemen ze minder vaak personeel ‘op voorraad’ aan: een strategie die eerder werd gebruikt om voorbereid te zijn op toekomstige groei.
Daarnaast speelt mee dat bedrijven die failliet gaan, vaak minder productief zijn. Als deze bedrijven verdwijnen, kan hun personeel elders effectiever worden ingezet, wat de gemiddelde productiviteit ten goede komt.
AI nog geen grote factor
Veel economen verwachten dat kunstmatige intelligentie (AI) op termijn een flinke productiviteitsimpuls kan geven. Toch is dat effect nu nog niet zichtbaar in de cijfers. Sectoren als IT en financiën, waar AI het verschil zou moeten maken, lieten juist een daling van de productiviteit zien.
Blijvende groei geen zekerheid
De sterke productiviteitsgroei van het afgelopen jaar helpt Nederland om de achterstand op het gemiddelde van de eurozone grotendeels in te lopen. Toch waarschuwt Colijn dat dit tempo waarschijnlijk niet blijvend is. Een echte trendbreuk vraagt meer dan alleen efficiënter werken. Bedrijven en overheid moeten meer investeren, onder andere in technologie en innovatie, om de verdienkracht van Nederland op lange termijn te versterken.
Lees het volledige artikel van het FD hier.
Lees ook: Acture: ‘Kijk naar wat mensen wél kunnen in plaats van wat ze niet kunnen’
