Verzuim blijft hoog na corona. Opvallend is vooral de toename van langdurig psychisch verzuim. Welke mogelijkheden zijn er om het tij in de flexmarkt te keren? Wat betekent dit voor werkgevers en medewerkers? Alexandra van Nieuwenhuizen van Acture heeft daar wel ideeën over. 

 Het verzuim in Nederland blijft ook in 2025 op een zorgwekkend hoog niveau. Vooral langdurig psychisch verzuim onder jongere werknemers neemt toe. Alexandra Nieuwenhuizen, director Sales & Accounts bij Acture, signaleert een duidelijke verandering in verzuimpatronen sinds corona en deelt haar inzichten over een effectieve(re) aanpak binnen de flexbranche. 

Toename meldingen en verzuimduur

“Het verzuim is na corona echt veranderd,” stelt Nieuwenhuizen. “Er is een griepvariant bijgekomen, dus er is meer frequent verzuim, en ook de verzuimduur zien wij toenemen.” Tijdens de coronacrisis was er vooral een piek in verzuimmeldingen met een gemiddelde duur van vijf dagen – de verplichte quarantaineperiode. Nu ziet ze niet alleen meer meldingen, maar vooral een langere verzuimduur. 

Deze ontwikkeling heeft volgens Nieuwenhuizen meerdere oorzaken. “Volgens onderzoek van McKinsey Health Institute (januari 2025) zijn langdurig verzuim hogere burn-outpercentages, toenemende chronische ziekten en vergrijzing van de werknemerspopulatie zijn de belangrijkste oorzaken.” 

Wachtlijsten verergeren problematiek 

Een belangrijke factor die het langdurig verzuim in stand houdt, zijn de lange wachtlijsten in de zorg. “We zien lange wachtrijen bij ziekenhuizen en zorginstellingen voor interventies. Onder andere bij GGZ-instellingen, wat een negatieve invloed heeft op de problematiek rondom sociaal-emotionele oorzaken.” 

Vooral mensen tussen de 26 en 45 jaar vormen een kwetsbare groep. “Het verzuim binnen deze groep, en dan vooral vrouwen, is echt toegenomen vanwege sociaal-emotionele problematiek en meer psychisch verzuim,” constateert Nieuwenhuizen. “Er is laatst ook over gepubliceerd door het UWV. Ze zien de toestroom in de WGA heel erg stijgen in die doelgroep.” 

Kwart verzuimdagen sociaal-emotioneel 

De omvang van de problematiek is aanzienlijk. “Wij verwerken 100.000 meldingen op jaarbasis (gerelateerd aan de flexbranche), waarvan 5% van de ziekmeldingen een sociaal-emotionele oorzaak heeft. Maar als je kijkt naar de totale impact op de schadelast is dit maar liefst 25%. Oftewel, 5% van de meldingen zorgen voor 25% van de schadelast. Het zijn meldingen die in aantallen niet zo groot lijken, maar waarvan vooral de duur het probleem is.” 

De kosten van deze meldingen zijn enorm. “Een gemiddeld dagloon is 100 euro en een melding met betrekking tot sociaal-emotioneel verzuim duurt ruim 85 dagen. De kosten van gerichte interventies om de verzuimduur te verkorten, heb je er dus snel uit. Inzetten op het voorkomen van uitval loont.” 

De-medicaliseren en activeren is de sleutel 

Nieuwenhuizen pleit voor een andere benadering van met name psychisch verzuim. “Belangrijk is het de-medicaliseren. Veel bedrijven zijn vanuit vroeger gewend: wie ziek is, valt uit en gaat naar de bedrijfsarts. Maar vooral bij sociale problematiek moet je daar met een andere bril naar kijken.” 

 Juist voor mensen met psychische klachten is het belangrijk om actief en betrokken te blijven. “Om aan de slag te zijn, in contact te blijven met hun werkgever, en om ritme en structuur te houden. Dat is vaak niet de route van de bedrijfsarts, maar veel meer de route van arbeidsdeskundigen. Wat kan iemand nog wel? Kan iemand aangepast werk doen? Misschien voor een aantal uren per dag, zodat mensen niet in een isolement raken. Als iemand op een gegeven moment zes weken thuis is en niet meer op het werk verschijnt, wordt het heel moeilijk om weer terug te keren.” 

Praktische oplossingen ondanks weerstand 

Uitzenders wijzen vaak naar opdrachtgevers die niet zitten te wachten op mensen met beperkte inzetbaarheid. Toch ziet Nieuwenhuizen dat de mindset langzaam verandert. “Door de combinatie van arbeidsmarktkrapte en het toenemende inzicht dat herstel werkelijk mogelijk is, staan bedrijven er steeds meer voor open.” 

 Ze deelt een inspirerend voorbeeld: “Een klant van ons (Olympia) heeft zelf een re-integratiehub ontwikkeld voor medewerkers in verzuim, zodat ze bezig blijven zonder druk en daarnaast sociale contacten onderhouden. Deze aanpak leidt tot een sneller herstel van die mensen. We hadden vanochtend nog een overleg met deze klant, die de verzuimduur ziet dalen. Die re-integratiehub staat nu alleen nog in Tilburg, maar Olympia gaat deze ook opzetten in Utrecht, Rotterdam en Roermond, omdat dit een positief effect heeft op de verzuimduur.” 

Uitval voorkomen door preventie 

Ook benadrukt Nieuwenhuizen nog dat het voorkomen van uitval überhaupt een strategische verantwoordelijkheid is waar je als organisatie niet meer omheen kunt. “Steeds meer organisaties investeren in het welzijn van medewerkers. Want medewerkers die lekker in hun vel zitten zijn productiever, blijven langer en vallen minder snel uit. Daarom werken we nauw samen met onze zusterorganisaties ArdoSZ en Evermood, die beide volop inzetten op preventie. Met onder andere experts zoals arbeidsdeskundigen, met interventies en coaching. Niet wanneer er al verzuim is, maar juist bij vroegtijdige signalen.” 

Activerend casemanagement: wat kan iemand nog wel? 

En als een medewerker, ondanks de preventieve inzet, toch uitvalt, dan helpt Acture werkgevers door vooral te focussen op mogelijkheden in plaats van beperkingen. “Wij kijken naar wat iemand nog wel kan in plaats van wat iemand niet kan”, vertelt Nieuwenhuizen. “Wij noemen dat activerend casemanagement.”  

Nieuwenhuizen wil werkgevers vooral meegeven dat er veel arbeidspotentieel zit in mensen met psychische klachten. “Er is maar een kleine groep zonder benutbare mogelijkheden. Zeker gezien de arbeidsmarktkrapte zijn de mensen die mogelijkheden hebben, hoe marginaal soms ook, heel hard nodig. En onze ervaring leert – wanneer je ze goed behandelt en begeleidt – dat het hele loyale mensen zijn, die vaak nog jarenlang heel goed voor je kunnen werken.” 

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Acture.