Werknemers moeten eenvoudiger hun recht kunnen halen als vermoed wordt dat zij minder dan het wettelijk minimumloon krijgen uitbetaald. Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Hans Vijlbrief werkt daarom aan een wetsvoorstel dat de positie van werknemers moet versterken via een zogenoemd rechtsvermoeden van onderbetaling. Daardoor moeten werkgevers in bepaalde situaties aantonen dat het minimumloon correct is betaald.
Dat schrijft de minister in een brief aan de Tweede Kamer.
Problemen bij controle op minimumloon
De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. In de praktijk blijkt het echter niet altijd mogelijk om vast te stellen of werknemers daadwerkelijk het minimumloon hebben ontvangen. Dat komt bijvoorbeeld doordat werkgevers onvoldoende administratie aanleveren.
In zulke situaties kan de Arbeidsinspectie momenteel wel een boete opleggen voor het niet verstrekken van de benodigde informatie, maar niet altijd vaststellen of sprake is van onderbetaling. Daardoor krijgen werknemers niet automatisch het loon waarop zij mogelijk recht hebben. Volgens het ministerie doet dit probleem zich met name voor bij arbeidsmigranten.
Rechtsvermoeden moet positie werknemers versterken
Om dat probleem aan te pakken wil het kabinet een zogenoemd rechtsvermoeden van onderbetaling invoeren. Als de Arbeidsinspectie vermoedt dat werknemers te weinig loon ontvangen en een werkgever onvoldoende administratie overlegt, kan op basis van een berekening worden uitgegaan van een vermoedelijke onderbetaling.
Als het wetsvoorstel in deze vorm wordt ingevoerd, kan de werkgever vervolgens worden verplicht het vermoedelijk achterstallige loon alsnog te betalen wanneer niet kan worden aangetoond dat het wettelijk minimumloon correct is uitbetaald.
Ook in juridische procedures moet het volgens de plannen van het kabinet voor werknemers eenvoudiger worden om hun recht te halen. Op dit moment ligt de bewijslast in veel gevallen grotendeels bij de werknemer. Met het voorgestelde rechtsvermoeden moet de werkgever in bepaalde situaties aantonen dat aan de wettelijke loonverplichtingen is voldaan.
Aanbeveling uit rapport arbeidsmigranten
Het voorstel sluit aan bij aanbevelingen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten onder leiding van Emile Roemer. Dat team concludeerde eerder dat arbeidsmigranten kwetsbaar zijn voor misstanden op het gebied van huisvesting, arbeidsomstandigheden en beloning.
Volgens minister Vijlbrief moet de nieuwe regeling ervoor zorgen dat werknemers hun verdiende loon daadwerkelijk ontvangen, ook wanneer de administratie van een werkgever tekortschiet.
Wetsvoorstel volgt later
Het kabinet werkt de komende maanden aan een concreet wetsvoorstel. De precieze juridische uitwerking, de voorwaarden voor toepassing van het rechtsvermoeden en de rol van de Arbeidsinspectie moeten nog nader worden uitgewerkt.
Tegelijkertijd zal bij de behandeling van het wetsvoorstel waarschijnlijk ook worden gekeken naar de uitvoerbaarheid voor werkgevers. Werkgeversorganisaties wijzen vaker op het belang van duidelijke regels en rechtszekerheid wanneer bewijslasten worden aangepast. Hoe de uiteindelijke balans tussen werknemersbescherming en uitvoerbaarheid eruit komt te zien, zal blijken tijdens de parlementaire behandeling.
Lees ook: Easyflex: ‘Technologie helpt ons om meer tijd te hebben voor mensen’
