Werkgevers kijken met vertrouwen naar 2026, maar werknemers zijn beduidend minder optimistisch. Dat blijkt uit de nieuwste Randstad Workmonitor 2026. Waar 96 procent van de Nederlandse werkgevers vertrouwen heeft in het komende jaar, deelt slechts 47 procent van de werknemers dat optimisme. Die kloof vormt volgens Randstad een reëel risico voor groei, productiviteit en behoud van personeel.
Het wereldwijde onderzoek is uitgevoerd onder 27.000 werkenden en 1.225 werkgevers, waaronder 753 Nederlanders. In Nederland blijkt de tegenstelling tussen management en werkvloer scherper dan gemiddeld.
Groeiambities versus onzekerheid op de werkvloer
Bijna alle Nederlandse werkgevers rekenen op zakelijke groei in 2026. Tegelijkertijd is minder dan de helft van de werknemers positief over de toekomst. Volgens Randstad kan die mismatch leiden tot lagere betrokkenheid, verminderde productiviteit en een grotere kans op uitstroom, juist in een krappe arbeidsmarkt.
Beloning compenseert inflatie volgens werknemers onvoldoende
Ook op het gebied van beloning lopen percepties uiteen. Zeven op de tien werkgevers zeggen hun beloningsbeleid te hebben aangepast om inflatie te compenseren. Toch breidt bijna 30 procent van de werknemers de werkweek uit en heeft 26 procent een tweede baan of zoekt daar actief naar. Opvallend is dat ‘stapelbanen’ in Nederland vooral worden ingegeven door financiële noodzaak, terwijl dit internationaal vaker samenhangt met loopbaanontwikkeling.
Werkgevers optimistisch, werknemers vertrekken
Een ander belangrijk signaal betreft de bedrijfscultuur. Hoewel de meeste werkgevers aangeven een inclusieve omgeving te bieden, zegt bijna een kwart van de werknemers (23%) ooit een baan te hebben opgezegd omdat zij zichzelf niet konden zijn. Tegelijkertijd voelt 79 procent zich meestal wel authentiek op de werkvloer.
Volgens Oscar van Mourik, gedragswetenschapper bij Randstad Groep Nederland, is dit een zorgwekkende ontwikkeling: “Wanneer zoveel mensen zich niet thuis voelen of financieel klem zitten, staat het psychologische contract tussen werkgever en werknemer onder zware druk.” Hij wijst op een groeiende kloof binnen organisaties: “Bestuurders zien één bedrijf, maar de werkvloer versplintert.”
AI vergroot perceptieverschillen
Ook rond de inzet van AI lopen verwachtingen uiteen. Terwijl werkgevers fors investeren in AI-vaardigheden, denkt 21 procent van de werknemers dat hun werk niet door AI zal veranderen. Bijna de helft (47%) vreest dat AI vooral voordelen oplevert voor het bedrijf en niet voor henzelf. Dat staat haaks op de arbeidsmarktontwikkelingen. In 2025 steeg het aantal vacatures met AI-gerelateerde vaardigheden sterk, onder meer voor AI Agents, AI Trainers en prompt engineering.
Intergenerationele samenwerking cruciaal
Volgens Randstad ligt een deel van de oplossing in betere samenwerking tussen generaties. Zo leert 78 procent van de werknemers soft skills van oudere collega’s, terwijl 72 procent juist technische en AI-vaardigheden oppikt van jongere generaties. Van Mourik benadrukt: “Alleen werkgevers die erin slagen deze intergenerationele samenwerking te stimuleren behalen hun productiviteitsdoelen in het AI-tijdperk.”
Van carrièreladder naar portfolio-carrière
Tot slot laat de Workmonitor zien dat traditionele loopbanen terrein verliezen. Slechts 30 procent van de Nederlandse werknemers streeft nog naar een lineair carrièrepad. Daartegenover kiest 34 procent bewust voor een zogeheten portfolio-carrière, met wisselende rollen en sectoren. Werk-privébalans en autonomie blijken doorslaggevend: voor 52 procent zijn dit de belangrijkste redenen om bij een werkgever te blijven, belangrijker dan baanzekerheid of een hoger salaris.
Volgens Van Mourik vraagt dit om meer verbinding: “Pas als bedrijf en medewerker elkaar weer vinden in gedeelde waarden, kan de verwachte groei daadwerkelijk worden gerealiseerd.”
Meer weten? Bekijk het volledige onderzoeksrapport via Randstad.
Lees ook: Start nu met omzetten pensioenregeling voor nieuwe pensioenwet
