Het kabinet wil dat meer statushouders sneller aan het werk gaan. Minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) zet in op een aanpak waarbij werk en inburgering worden gecombineerd. Als eerste stap wil het kabinet dat ruim tachtig gemeenten aan de slag gaan met zogenoemde startbanen.
Veel statushouders nog zonder werk
Op dit moment werkt een groot deel van de statushouders nog niet in de eerste jaren na vestiging in Nederland. Volgens het ministerie heeft ongeveer driekwart geen werk tijdens de inburgering, terwijl slechts een kwart wel werkt. Veel statushouders zijn daardoor afhankelijk van een bijstandsuitkering. Het kabinet wil hier verandering in brengen door werk vanaf het begin centraler te stellen, zodat nieuwkomers sneller participeren en tegelijkertijd de taal leren.
Startbanen moeten instroom versnellen
Met startbanen zouden statushouders direct na vestiging in een gemeente aan de slag kunnen, terwijl zij hun inburgeringstraject volgen. Volgens het kabinet draagt dit bij aan snellere integratie en kan het helpen bij het terugdringen van personeelstekorten.
Eerste resultaten uit proeven
Sinds 2023 lopen er al proeven met startbanen in onder meer Rotterdam, Amsterdam en Eindhoven. Uit een evaluatie van deze proef blijkt dat 44 procent van de deelnemers werk vond. Ongeveer 10 procent viel uit.
Tegelijkertijd blijkt het vinden van voldoende werkgevers nog een uitdaging. Statushouders zijn vaak beperkt beschikbaar door inburgeringsverplichtingen en hebben soms extra begeleiding nodig, bijvoorbeeld vanwege taalachterstanden of andere belemmeringen.
Belang van begeleiding
In de proeven is gewerkt met extra ondersteuning, zoals trainingen in werknemersvaardigheden, taalondersteuning en begeleiding door coaches. Volgens het ministerie draagt deze aanpak bij aan betere resultaten. Deelnemers geven aan dat vooral motivatie, zingeving en sociale contacten belangrijke redenen zijn om te werken. Financiële prikkels spelen in de beginfase een kleinere rol, mede doordat veel statushouders in eerste instantie parttime werken.
Breder plan volgt
Het kabinet wil de aanpak de komende tijd verder uitwerken en opschalen naar meer gemeenten. Minister Aartsen presenteert voor de zomer een bredere aanpak gericht op werk voor nieuwkomers.
Lees ook: UWV-proef: deel volledig arbeidsongeschikten vindt toch werk''
