Het kabinet wil de taaleis in de bijstand aanpassen om meer mensen naar werk te begeleiden. Gemeenten moeten straks beter kunnen beoordelen of een onvoldoende beheersing van de Nederlandse taal een belemmering vormt voor arbeidsdeelname. Ook wil het kabinet dat gemeenten de bestaande taaleis actiever handhaven.
Volgens minister Aartsen van Werk en Participatie moet de taaleis vooral bijdragen aan een grotere kans op betaald werk. Het uitgangspunt blijft dat mensen die een bijstandsuitkering ontvangen en kunnen werken, zich inspannen om werk te vinden en te behouden.
Meer ruimte voor maatwerk
In de huidige wet wordt ervan uitgegaan dat mensen voldoende Nederlands beheersen als zij onder meer acht jaar Nederlandstalig onderwijs hebben gevolgd, een inburgeringsdiploma hebben behaald of kunnen aantonen dat zij taalniveau 1F/A2 beheersen.
Het kabinet wil af van deze automatische veronderstelling. Gemeenten moeten meer ruimte krijgen om te beoordelen of iemands taalniveau daadwerkelijk voldoende is voor deelname aan de arbeidsmarkt.
Daarom wordt voorgesteld om alleen een taaltoets af te nemen wanneer er twijfel bestaat over de taalvaardigheid van een bijstandsgerechtigde. Volgens het kabinet kan dit gemeenten tijd en uitvoeringskosten besparen en tegelijkertijd zorgen voor gerichtere begeleiding.
Taalniveau blijft uitgangspunt
Het minimale taalniveau van 1F/A2 blijft in de plannen gehandhaafd. Gemeenten krijgen wel de mogelijkheid om hiervan af te wijken wanneer dat niveau niet noodzakelijk is voor het vinden van werk of wanneer blijkt dat iemand dit niveau ondanks extra ondersteuning niet kan bereiken.
Volgens het kabinet moet de taaleis daarmee beter aansluiten op de persoonlijke situatie van uitkeringsgerechtigden en op de eisen van de arbeidsmarkt.
Actievere handhaving
Een andere wijziging betreft de handhaving. Volgens het kabinet wordt de huidige taaleis door gemeenten beperkt toegepast. Minister Aartsen wil dat gemeenten de wet actiever uitvoeren en handhaven.
Wanneer gemeenten structureel weigeren de taaleis toe te passen, kan het kabinet uiteindelijk ingrijpen. Daarbij behoort in het uiterste geval een verlaging van het bijstandsbudget tot de mogelijkheden.
Daarnaast wil het kabinet monitoren hoe gemeenten de taaleis inzetten en hoeveel mensen een taaltraject volgen als onderdeel van hun route naar werk.
Wetswijziging nodig
Voor de voorgestelde aanpassingen is een wijziging van de wet nodig. Het kabinet wil gemeenten en ervaringsdeskundigen betrekken bij de uitwerking van de plannen.
Naar verwachting wordt het wetsvoorstel in de tweede helft van 2027 aan de Tweede Kamer aangeboden. Tot die tijd verandert er nog niets aan de bestaande regels.
Relevant voor werkgevers
Voor werkgevers en arbeidsmarktintermediairs sluiten de plannen aan bij de bredere discussie over arbeidsmarktkrapte en de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het kabinet verwacht dat een betere beheersing van de Nederlandse taal de kansen op werk vergroot, al zal de uiteindelijke impact afhangen van de verdere uitwerking van de wet en de manier waarop gemeenten deze in de praktijk gaan uitvoeren.
Bron: ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
