Ruim zes op de tien uitleners verwachten een toelating of ontheffing aan te vragen onder de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta). Dat blijkt uit een herhaalonderzoek van Regioplan, uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).
Vergeleken met een eerdere meting uit 2023 is het verwachte aantal aanvragen duidelijk toegenomen. Tegelijkertijd blijft een aanzienlijke groep uitleners twijfelen of zij een aanvraag zullen indienen of besluiten te stoppen met uitlenen.
Flexmarkt Nieuwsbrief
Het laatste nieuws over de flexbranche en de best gelezen artikelen.
Verwachting aantal aanvragen fors omhoog
Regioplan verwacht, afhankelijk van het gehanteerde scenario, dat tussen de 16.900 en 21.400 uitleners een toelating of ontheffing zullen aanvragen. In 2023 lag die bandbreedte nog tussen de 14.000 en 19.500 aanvragen.
Volgens de onderzoekers komt de hogere raming onder meer doordat de bekendheid met de Wtta is toegenomen. Inmiddels zegt 23 procent van de uitleners de ontwikkelingen rond de wet actief te volgen, tegenover 12 procent in 2023. Het aandeel uitleners dat nog niet bekend is met de wet daalde in dezelfde periode van 46 naar 31 procent.
Daarnaast zijn in het nieuwe onderzoek ook minder zichtbare en minder georganiseerde uitleners meegenomen, waardoor de totale doelgroep beter in beeld is gebracht. Van de ondervraagde uitleners geeft 39 procent aan zeker een toelating of ontheffing aan te willen vragen. Nog eens 24 procent verwacht dat waarschijnlijk te doen. Daarmee verwacht in totaal 63 procent een aanvraag in te dienen.
Tegelijkertijd is nog niet alles uitgekristalliseerd. Eén op de vijf uitleners weet nog niet of een toelating of ontheffing wordt aangevraagd. Volgens Regioplan kan het uiteindelijke aantal aanvragen daardoor nog afwijken. Het aandeel uitleners dat aangeeft zeker geen aanvraag te zullen indienen, is gedaald van 23 procent in 2023 naar 9 procent in 2026.
Volgens Regioplan komen ongeveer 5.200 uitleners in aanmerking voor een ontheffing, bedoeld voor organisaties waarbij het ter beschikking stellen van arbeidskrachten slechts een beperkte nevenactiviteit vormt. Dat komt neer op ongeveer 18 procent van de totale populatie uitleners.
Grote verschillen tussen uitleners
De verwachting om een aanvraag in te dienen verschilt sterk tussen verschillende groepen uitleners. Zo verwachten uitzendbureaus vaker een aanvraag in te dienen dan uitleenbureaus. Volgens het onderzoek verwacht 54 procent van de uitzendbureaus een aanvraag te doen, tegenover 34 procent van de uitleenbureaus.
Ook bedrijven die arbeidsmigranten ter beschikking stellen, brancheleden en organisaties met een SNA-keurmerk geven relatief vaak aan een toelating of ontheffing te zullen aanvragen. Opvallend is volgens Regioplan dat de achtergrond van de uitzendkracht voor de Wtta geen rol speelt, terwijl uitleners van arbeidsmigranten wel aanzienlijk vaker verwachten een aanvraag in te dienen.
Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat grotere organisaties vaker een aanvraag verwachten in te dienen dan kleine bedrijven. Uitleners voor wie het uitlenen van personeel de hoofdactiviteit vormt, zijn eveneens vaker van plan een aanvraag te doen dan organisaties waarbij uitlenen slechts een nevenactiviteit is.
Waarborgsom grootste obstakel
Volgens het onderzoek vormt de verplichte waarborgsom van 100.000 euro voor veel uitleners het grootste struikelblok. Voor 65 procent van de ondervraagde uitleners speelt de waarborgsom een rol bij de afweging om wel of geen toelating aan te vragen. Vooral kleinere organisaties noemen de financiële verplichting als belangrijk aandachtspunt. Bij bedrijven met maximaal tien werknemers geeft 70 tot 80 procent aan dat de waarborgsom meespeelt in de afweging.
Uitleners die nog twijfelen, wijzen daarnaast op onduidelijkheid over de vraag of de Wtta op hun situatie van toepassing is en op de administratieve lasten die met de toelating gepaard gaan. Een deel overweegt daarom helemaal te stoppen met het uitlenen van personeel.
Voorbereidingen volgens kabinet op schema
Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schrijft aan de Tweede Kamer dat de voorbereidingen voor de invoering van de Wtta volgens planning verlopen. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek ziet hij op dit moment geen aanleiding om de voorbereidingen of de capaciteitsramingen van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt aan te passen.
Uitleners kunnen zich vanaf 1 november aanmelden voor het overgangsrecht. Volgens de minister ontstaat daardoor begin 2027 een beter beeld van het daadwerkelijke aantal aanvragen en de benodigde uitvoeringscapaciteit.
Bron: Regioplan, De toelatingsplicht voor uitleners: Aantal te verwachten aanvragen (2026), uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Lees ook: Kabinet wil concurrentiebeding fors beperken: werknemer krijgt recht op vergoeding
