Het aantal verzuimmeldingen door angst-, stemmings- en middelenstoornissen is tussen 2023 en 2025 met 35,9 procent gestegen. Onder werknemers van 25 tot 35 jaar bedroeg de stijging zelfs 63 procent. Tegelijkertijd voelt 17 procent van de werknemers zich buiten het werk weleens eenzaam en alleen. Arbo Unie vraagt daarom aandacht voor sociale verbondenheid op het werk en de mogelijke betekenis daarvan voor mentale gezondheid.
Arbo Unie benadrukt daarbij dat uit de verzuimcijfers niet kan worden geconcludeerd dat eenzaamheid de oorzaak is van de toename van psychische problemen. Wetenschappelijk onderzoek van TNO wijst er volgens de arbodienst wel op dat eenzaamheid een zelfstandige risicofactor kan zijn voor het ontwikkelen van ernstige angst-, stemmings- en middelenstoornissen.
Flexmarkt Nieuwsbrief
Het laatste nieuws over de flexbranche en de best gelezen artikelen.
Vooral sterke stijging onder 25- tot 35-jarigen
Over een langere periode is eveneens een duidelijke toename zichtbaar. Tussen 2020 en 2025 steeg het verzuim door angst-, stemmings- en middelenstoornissen volgens Arbo Unie met 68 procent. Het totale psychische verzuim nam in dezelfde periode met 39 procent toe.
In 2025 waren angst-, stemmings- en middelenstoornissen goed voor bijna 13 procent van alle psychische verzuimmeldingen. Gemeten naar het aantal verzuimdagen bedroeg hun aandeel 16,5 procent.
Vooral de ontwikkeling bij werknemers tussen 25 en 35 jaar valt op. Tussen 2023 en 2025 steeg het aantal meldingen binnen deze leeftijdsgroep met 63 procent. Volgens Arbo Unie laat geen andere leeftijdsgroep in deze periode een vergelijkbare stijging zien.
“Wat deze cijfers vooral laten zien, is dat de samenstelling van psychisch verzuim verandert”, zegt Lars van Tuin, onderzoeker bij het Arbo Unie Kennisinstituut Werk en Gezondheid. Burn-out en overspanning vormen volgens hem nog altijd het grootste deel van het psychisch verzuim, maar ook angst- en stemmingsstoornissen nemen sterk toe.
Eenzaamheid niet automatisch de oorzaak
Arbo Unie legt in aanloop naar de Week tegen Eenzaamheid, die op 24 september begint, een verband met sociale verbondenheid. Uit eigen onderzoek blijkt dat 17 procent van de werknemers zich buiten het werk weleens eenzaam en alleen voelt.
De arbodienst waarschuwt nadrukkelijk voor een te eenvoudige conclusie. De verzuimgegevens laten niet zien waarom werknemers psychische stoornissen ontwikkelen en bewijzen niet dat eenzaamheid verantwoordelijk is voor de stijging.
Volgens het aangehaalde TNO-onderzoek kan eenzaamheid wel een zelfstandige risicofactor zijn, ook wanneer rekening wordt gehouden met onder meer gezondheid, leeftijd en sociale steun. Psychische uitval ontstaat volgens Arbo Unie doorgaans door een combinatie van persoonlijke, sociale en werkgerelateerde factoren.
Werkgever kan letten op sociale verbinding
Arbo Unie adviseert werkgevers om bij mentale gezondheid niet alleen naar werkdruk en de individuele belastbaarheid van medewerkers te kijken. Ook de sociale omgeving op het werk verdient volgens de arbodienst aandacht.
Leidinggevenden kunnen bijvoorbeeld alert zijn op werknemers die zich langere tijd terugtrekken, minder contact zoeken of zichtbaar minder goed functioneren. Arbo Unie adviseert om dergelijke veranderingen tijdig te signaleren en daar op een open manier het gesprek over aan te gaan.
“Een werknemer kan veel collega’s zien en zich toch onvoldoende verbonden voelen”, aldus Van Tuin. Volgens hem is het daarom belangrijk dat er ruimte bestaat voor betekenisvol contact en dat veranderingen in gedrag of functioneren tijdig worden opgemerkt.
Arbo Unie wijst daarbij specifiek op nieuwe en jongere werknemers, voor wie aandacht voor aansluiting en begeleiding belangrijk kan zijn. Wanneer psychische klachten ontstaan, is volgens de arbodienst tijdige professionele ondersteuning nodig.
Lees ook: Ook vóór de Zelfstandigenwet kan inzet van zzp’ers mogelijk blijven
