Het voorgenomen verbod op uitzendkrachten in de vleessector kan leiden tot hogere kosten en minder flexibiliteit voor slachterijen en vleesverwerkende bedrijven. Vooral het opvangen van pieken en het regelen van huisvesting voor arbeidsmigranten worden belangrijke uitdagingen. Dat zegt VleesNL-voorzitter Manon Houben tegen Nieuwe Oogst.
Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil dat het verbod vanaf 1 maart 2028 ingaat. Voor bestaande situaties is een overgangstermijn voorzien. Het voorstel ligt momenteel ter consultatie; daarop kan tot 28 augustus 2026 worden gereageerd.
Een van de redenen voor het voorgenomen verbod is volgens Nieuwe Oogst dat het aantal meldingen bij de Arbeidsinspectie hoog blijft. Tussen 2023 en het eerste kwartaal van 2026 werden 396 meldingen gedaan. Ongeveer de helft daarvan betrof arbeidsongevallen en de andere helft mogelijke overtredingen van arbeidswetten.
Vooral flexibiliteit wordt uitdaging
VleesNL verwacht niet dat de directe loonkosten per definitie sterk stijgen. Volgens Houben worden arbeidsmigranten in Nederland al volgens de cao betaald. De bijkomende kosten kunnen volgens haar wel oplopen wanneer bedrijven werknemers zelf in dienst moeten nemen.
Zo moeten werkgevers de werving en binding van personeel zelf organiseren of deze werkzaamheden op een andere manier uitbesteden. Vooral het verlies aan flexibiliteit baart de sector zorgen. Sommige arbeidskrachten werken momenteel bijvoorbeeld een deel van de week bij het ene bedrijf en de overige dagen bij een ander bedrijf.
Voor vleesverwerkende bedrijven is flexibiliteit volgens Houben met name belangrijk rond piekperiodes, zoals de feestdagen en het barbecueseizoen. “Op een of andere manier blijft er ook bij een verplichting tot het in dienst nemen van de medewerkers flexibiliteit nodig. Dat gaat gepaard met extra kosten en de vraag is hoe we dat moeten managen”, zegt Houben tegen Nieuwe Oogst. Hoe hoog de extra kosten precies worden, wil zij niet voorspellen. Volgens Houben kunnen de hogere kosten op verschillende plekken in de keten terechtkomen.
Flexmarkt Nieuwsbrief
Het laatste nieuws over de flexbranche en de best gelezen artikelen.
SEO rekent verschillende scenario’s door
SEO Economisch Onderzoek heeft volgens Nieuwe Oogst een impactanalyse gemaakt van de mogelijke gevolgen van het verbod. Daarin zijn drie scenario’s doorgerekend.
In het scenario met de kleinste stijging nemen de loonkosten met 2,5 procent toe en blijven de kosten voor werving, selectie en huisvesting gelijk. Omdat loonkosten 10 tot 20 procent van de totale kosten uitmaken, zou dit volgens de berekening leiden tot een stijging van de totale productiekosten met 0,25 tot 0,5 procent.
In het middenscenario wordt gerekend met 5 procent hogere loonkosten, 5 procent hogere kosten voor werving en selectie en 5 procent hogere huisvestingskosten. De arbeidskosten zouden daarmee 15 procent stijgen en de totale productiekosten met 1,5 tot 3 procent.
In het zwaarste scenario zouden de arbeidskosten volgens de gehanteerde aannames met 30 procent kunnen toenemen. SEO schat dat de productie in de drie scenario’s respectievelijk met 0,05 tot 0,6 procent, 0,3 tot 3,5 procent en 0,6 tot 7,5 procent kan afnemen. Het gaat daarbij om scenario’s en niet om voorspellingen van de daadwerkelijke gevolgen.
Huisvesting arbeidsmigranten belangrijk knelpunt
Naast de kosten en flexibiliteit ziet VleesNL vooral de huisvesting van arbeidsmigranten als een belangrijk probleem. Uitzendbureaus spelen daar nu regelmatig een rol in. Wanneer werknemers rechtstreeks in dienst komen, moeten bedrijven volgens Houben ook bekijken hoe de huisvesting wordt georganiseerd. “Huizen bouwen is nauwelijks haalbaar, laat staan voor arbeidsmigranten. De grote vraag is hoe dit is op te lossen”, zegt zij. Volgens Houben is daarbij ook medewerking van de overheid nodig.
Ook Theo Duteweerd, directeur van de Producentenorganisatie Varkenshouderij, verwacht volgens Nieuwe Oogst dat de kosten zullen toenemen. Hij vreest dat dit gevolgen kan hebben voor de concurrentiepositie van Nederlandse slachterijen en dat extra kosten moeilijk volledig kunnen worden doorberekend. Het verbod is nog niet definitief. Het voorstel ligt ter consultatie en de vleessector kan daar nog op reageren.
Lees ook: SNCU waarschuwt voor te algemene functie-indeling uitzendkrachten
