Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid. Veel opdrachtgevers en zzp’ers vragen zich af: wanneer is iemand écht zelfstandig, en wanneer is er sprake van een verkapte arbeidsovereenkomst? De nieuwe Wet VBAR (Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden) moet daar per 1 januari 2026 duidelijkheid over geven. Salarisnet omschreef de actuele en toekomstige aanpak.
Waarom komt deze wet?
Er zijn de afgelopen jaren veel situaties ontstaan waarin mensen als zelfstandige werken, maar eigenlijk functioneren als werknemer. Dit ondermijnt eerlijke concurrentie, vergroot onzekerheid op de arbeidsmarkt en tast het sociale stelsel aan. De Wet VBAR moet dit aanpakken.
De drie toetsingscriteria in de Wet VBAR
De wet gebruikt drie typen criteria om te bepalen of iemand echt zelfstandig werkt:
1. Werknemerschapscriteria
Kijk of de opdrachtgever de werkinhoud en werktijden bepaalt, of er sprake is van toezicht en controle, en of de zzp’er werkt binnen het team of de structuur van het bedrijf.
2. Zelfstandigheidscriteria
Hier gaat het om het ondernemersrisico: bepaalt de zzp’er hoe het werk wordt gedaan, gebruikt hij eigen materialen, en heeft hij specifieke expertise?
3. Extern ondernemerschap
Deze toets bekijkt of iemand zich écht als ondernemer gedraagt: meerdere opdrachtgevers, inschrijving bij de KvK, een eigen website, visitekaartjes, actieve acquisitie, enzovoort.
Rechtsvermoeden bij laag uurtarief
Nieuw is ook het rechtsvermoeden van werknemerschap: verdient een zelfstandige minder dan circa €33 per uur (exclusief btw), dan wordt hij standaard als werknemer gezien. De opdrachtgever moet dan aantonen dat er toch sprake is van zelfstandig ondernemerschap.
Wat betekent dit voor jou als opdrachtgever?
De Belastingdienst controleert sinds 1 januari 2025 weer actief op arbeidsrelaties. Als je zzp’ers inhuurt, is het dus belangrijk om nu al kritisch te kijken naar:
-
Hoe de samenwerking is ingericht
-
Of je aanwijzingen geeft over werktijden of werkinhoud
-
Of de zzp’er écht als ondernemer optreedt
Gebruik bijvoorbeeld de webmodule Arbeidsrelaties om je risico te beoordelen.
Politiek alternatief
Begin april 2025 presenteerden enkele politieke partijen een alternatief voorstel. Dat bevat drie toetsen:
-
Zelfstandigentoets (zoals hierboven)
-
Werkrelatietoets (hoeveel vrijheid is er in de werkuitvoering?)
-
Sociaal rechtsvermoeden voor risicosectoren
Het is nog niet duidelijk of dit voorstel het haalt. Voorlopig lijkt het erop dat de Wet VBAR het uitgangspunt blijft.
Komt er ook een verplichte AOV?
Ja, mogelijk. Er wordt gewerkt aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers. Dit plan is nog niet concreet, maar ligt wel in het verlengde van het beleid: minder vrijblijvendheid voor zelfstandigen.
Conclusie
De regels voor zzp’ers worden strenger. De Wet VBAR moet voor meer duidelijkheid zorgen, maar de praktijk blijft complex. Werkgevers doen er goed aan om zich tijdig voor te bereiden.
Bron: SalarisNet – Mr. B. Agerbeek, 28 mei 202
Lees ook: De 6 meest voorkomende taalfouten in vacatureteksten
