Voormalig topambtenaar Hans Borstlap uit stevige kritiek op het arbeidsmarktbeleid van het kabinet. In een interview met het Financieele Dagblad (FD) zegt hij dat hervormingen traag gaan, belangengroepen te veel macht hebben en bestuurders te weinig doen om echte vernieuwing mogelijk te maken.
Vijf jaar geleden presenteerde de Commissie-Borstlap ingrijpende voorstellen om de arbeidsmarkt te hervormen. Flex moest minder flex worden, vast minder vast. Inmiddels stelt Borstlap vast dat de voorgestelde richting nog lang niet is bereikt. Hoewel minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken) recent voorstellen deed om flexwerk in te perken, wijst Borstlap op het fundamentele probleem: “De doorgeschoten flexarbeid is het gevolg van het feit dat het vaste contract te vast is. Die kraan staat nog wagenwijd open.”
Onderliggend probleem niet aangepakt
Volgens Borstlap durft de politiek het onderliggende probleem niet aan te pakken: het rechtlijnige ontslagrecht en de langdurige loondoorbetaling bij ziekte. Nederland is daarin uniek. “Even scherp gezegd: de vakbeweging gijzelt dit dossier,” aldus Borstlap.
Borstlap noemt het een klassiek insider-outsiderprobleem, waarbij gevestigde belangen binnen vakbonden en politiek hervorming blokkeren, wat ten koste gaat van outsiders, zoals flexwerkers en jonge woningzoekenden.
‘Ik stop ermee’
Maar zijn kritiek gaat verder dan de vakbonden. Ook de manier waarop de overheid is georganiseerd, houdt vernieuwing tegen. “Het parlement dicteert bijna tot op technisch niveau wat het kabinet moet doen. Ik vind het ongehoord. Het wachten is op een minister die zegt: ik stop ermee, want zo kan ik mijn verantwoordelijkheid niet waarmaken.” Borstlap noemt het kabinet ‘experimenteel’ en het beleid ‘chaotisch’.
Tot slot wijst Borstlap op het gebrek aan langetermijnvisie rond scholing en productiviteit. Hij pleit voor een ontwikkelingsplicht voor alle werkenden. De sleutel tot economische groei ligt volgens hem in de productiviteitsontwikkeling, niet in micromanagement van contractvormen. Hij vertelt hoe zijn commissie tijdens het rapportjaar 2019 geen enkel contact had met het ministerie van Onderwijs: “Nooit! Ik vraag me dan af, waar is men mee bezig op dat departement?”
Ook op het gebied van publiek-private samenwerking ziet hij gemiste kansen. Zo verwees hij naar de oproep van Heineken-topman Dolf van den Brink voor een deltaplan voor om- en bijscholing. Toen Borstlap aan een Haagse bewindspersoon vroeg of Van den Brink was uitgenodigd voor overleg, was het antwoord: nee. “Dat begrijp ik niet.”
Lees het hele interview op FD: FD-artikel (paywall)
