Dat schrijft Vijlbrief in een brief aan werkgevers en vakbonden.
Kabinet zet eerdere plannen voorlopig niet door
Het kabinet zet het voorgenomen wetsvoorstel om de AOW-leeftijd één-op-één te koppelen aan de levensverwachting voorlopig niet door. Ook eerdere voorstellen rond de WW en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen worden voorlopig niet in de voorgestelde vorm voortgezet.
Volgens het kabinet moet die stap ruimte bieden voor een breder gesprek over een gezamenlijk “pact voor eerlijk werken”. Minister Vijlbrief schrijft dat de arbeidsmarkt en sociale zekerheid voor grote veranderingen staan, onder meer door AI en andere technologische ontwikkelingen.
Zorgen over arbeidsongeschiktheidsstelsel
In de brief uit de minister ook stevige kritiek op het huidige arbeidsongeschiktheidsstelsel. Volgens hem ervaren veel mensen de WIA-regelingen als ingewikkeld en onzeker. Vijlbrief noemt onder meer voorbeelden van mensen die uit angst voor verlies van hun uitkering niet durven terug te keren naar werk.
De minister spreekt in de brief van een systeem dat mensen kan “gevangenhouden” en wijst daarnaast op de lange wachttijden bij beoordelingen. Als mogelijke oplossingsrichtingen noemt het kabinet onder meer meer aandacht voor preventie, vooral bij psychische klachten onder jonge werknemers, en vereenvoudiging van regelingen voor langdurige arbeidsongeschiktheid, zoals de IVA.
Meer focus op scholing en werk-naar-werk
Ook de arbeidsmarkt zelf moet volgens het kabinet ingrijpend veranderen. Door technologische ontwikkelingen zal werk er in de toekomst anders uitzien dan nu, stelt Vijlbrief. Daarom wil het kabinet sterker inzetten op scholing, ontwikkeling en begeleiding van werk naar werk.
De minister spreekt daarbij over een “ontslagvrije samenleving”, waarin mensen sneller van werk naar werk kunnen bewegen zonder langdurige uitval of werkloosheid. Tegelijkertijd benadrukt het kabinet dat hervormingen volgens haar financieel houdbaar moeten blijven. Volgens Vijlbrief wil het kabinet voorkomen dat kosten van de vergrijzing en sociale zekerheid worden doorgeschoven naar toekomstige generaties.
Eerste stap richting nieuwe onderhandelingen
Met de brief probeert het kabinet het overleg met sociale partners opnieuw op gang te brengen. Vakbonden en werkgeversorganisaties waren de afgelopen maanden kritisch over verschillende kabinetsplannen rond arbeidsmarkt en sociale zekerheid. Of het overleg daadwerkelijk leidt tot nieuwe gezamenlijke afspraken, is nog onzeker. Veel concrete voorstellen moeten nog verder worden uitgewerkt en belangen van werkgevers, vakbonden en kabinet lopen op onderdelen uiteen.
Lees ook: Campagne moet uitleners voorbereiden op nieuwe toelatingswet Wtta
