Het ondernemersvertrouwen is in het derde kwartaal van 2025 minder negatief dan in het vorige kwartaal. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van de Conjunctuurenquête Nederland, uitgevoerd door CBS, KVK, EIB, MKB-Nederland en VNO-NCW. Het vertrouwen komt nu uit op een saldo van min 3,8 procent, tegenover min 7,5 procent in het tweede kwartaal. De belangrijkste oorzaak van deze verbetering is dat ondernemers iets minder negatief zijn over het economisch klimaat.
Vervoer en zakelijke dienstverlening springen eruit
Vooral in de sectoren vervoer en opslag en de zakelijke dienstverlening is het vertrouwen sterk gestegen. In de vervoer- en opslagsector verbeterde het ondernemersvertrouwen van min 12,0 procent naar min 0,9 procent, en in de zakelijke dienstverlening sloeg het sentiment zelfs om van negatief naar positief (min 4,1 procent naar plus 0,6 procent). Samen met de sector informatie en communicatie zijn dit de enige bedrijfstakken waar het ondernemersvertrouwen boven nul ligt.
Tegelijkertijd zijn er ook sectoren waar het vertrouwen juist is gedaald. Met name in de landbouw, bosbouw en visserij is het sentiment verslechterd naar min 16,3 procent, het meest negatieve cijfer van alle sectoren. Ook in de horeca, detailhandel en verhuur van onroerend goed is het ondernemersvertrouwen gedaald of gelijk gebleven op een laag niveau.
Arbeidstekort blijft grootste obstakel
Ondanks het verbeterde vertrouwen hebben ondernemers nog steeds te maken met belemmeringen. Het tekort aan arbeidskrachten is opnieuw de meest genoemde hindernis. In juli gaf 36,3 procent van de bedrijven aan hierdoor beperkt te worden. Dat is een lichte stijging ten opzichte van april. Ter vergelijking: 33,3 procent van de bedrijven ervaart momenteel helemaal geen belemmeringen in hun bedrijfsvoering.
Andere vaak genoemde obstakels zijn onvoldoende vraag (19,8 procent) en financiële beperkingen (10,4 procent). Slechts 6,4 procent van de ondernemers noemt een tekort aan productiemiddelen als grootste knelpunt, het laagste aandeel in drie jaar tijd.
Verdeeld beeld over investeringsplannen
Ondernemers zijn verdeeld over hun investeringsverwachtingen voor 2025. In zeven van de twaalf sectoren is per saldo een toename van investeringen te zien, terwijl andere sectoren juist krimp verwachten.
Het meest optimistisch zijn ondernemers in de verhuur en handel van onroerend goed: daar verwacht per saldo 17 procent meer te investeren. Ook in de sector vervoer en opslag zijn de vooruitzichten sterk verbeterd, van een saldo van 3 procent naar 12 procent.
Aan de andere kant zijn de verwachtingen in sectoren zoals de horeca (min 12 procent), detailhandel, informatie en communicatie en bouwnijverheid juist negatief. In de industrie is het beeld gemengd: daar houden positieve en negatieve verwachtingen elkaar ongeveer in balans.
Lees ook: Spanning op arbeidsmarkt blijft gelijk: net iets meer vacatures dan werklozen
