Het kabinet wil gaan inzetten op een sociale, hoogwaardige en innovatieve economie. Arbeidsmigratie onder slechte omstandigheden en tegen lage lonen moet daarom worden beperkt. Dit schrijft minister Sociale Zaken en Werkgelegenheid vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.
Volgens minister Eddy van Hijum (SZW) moet dit gebeuren doormiddel van een selectiever en gerichter arbeidsmigratiebeleid. “Met een gerichter arbeidsmigratiebeleid zorgen we ervoor dat we kracht en kunde toevoegen aan onze economie, én dat we mensen kunnen ontvangen op een manier die past bij Nederland. Terwijl een aantal bedrijven profiteert van hoge winsten, vaak over de rug van kwetsbare arbeidsmigranten, zijn de lasten voor de samenleving met overlast in wijken en extra druk op de nu al overspannen woningmarkt. Dat verdienmodel moeten we doorbreken.”
Cijfers van het CBS
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het ministerie van Asiel en Migratie hadden het CBS gevraagd om een dashboard Migratiemotieven te ontwikkelen en jaarlijks te actualiseren. Dit zorgt voor inzichten om gericht te sturen op verschillende vormen van migratie.
Vanuit de EU en buiten de EU waren er op 31 december 2022 288.065 arbeidsmigranten in Nederland. In totaal kwamen 140.890 gezinsmigranten mee. Deze cijfers zijn gemeten van mensen die sinds 1999 naar Nederland zijn gekomen, gedetacheerde werknemers en personen die ingeschreven staan als niet-ingezetene zijn niet meegenomen in de cijfers. In 2022 kwamen 46.700 arbeidsmigranten naar Nederland vanuit de EU en 28.745 arbeidsmigranten van buiten de EU.
Gerichte keuzes maken
Het kabinet zet een nieuwe koers in op het maken van strategische keuzes die bijdragen aan een toekomstbestendige economie. In het komende jaar wil het kabinet meerdere stappen zetten om een aantal richtinggevende beslissingen te nemen. Deze keuzes moeten niet alleen een sterke economie ondersteunen, maar ook duidelijk maken welke vraag naar arbeid wenselijk wordt geacht. Met name de krapte op de arbeidsmarkt en andere tekorten in de economie zijn aanleiding om te onderzoeken hoe de overheid de vraag naar arbeid het beste kan stimuleren.
Daarnaast onderzoekt het kabinet de maatschappelijke kosten en baten van arbeidsmigratie, met specifieke aandacht voor sectoren die sterk afhankelijk zijn van arbeidsmigranten. Het eindrapport, met concrete beleidsopties, wordt in juni 2025 verwacht. De SER is gevraagd om deze zomer advies uit te brengen over noodzakelijke en wenselijke keuzes om minder afhankelijk te worden van laagbetaalde arbeidskrachten. Daarbij wordt ook gekeken naar de mogelijkheid om cijfermatige bandbreedtes vast te stellen, om zo een meer selectief en gericht arbeidsmigratiebeleid te ontwikkelen.
Innovatie en potentie inzetten
Het kabinet ziet veel kansen, bijvoorbeeld in technologie. Doormiddel van technische innovaties willen ze bekijken of hetzelfde werk ook door minder mensen kan worden gedaan. Ze werken, samen met sectoren, aan een productiviteitsagenda.
Ook ziet het kabinet kansen in het stimuleren en inzetten van mensen die al in Nederland zijn. Het moet voor deeltijdwerkers aantrekkelijker worden om meer te werken. Voor statushouders en asielzoekers waarvan de kans groot is dat ze mogen blijven, moet het makkelijker zijn om werk te vinden en aan het werk te gaan. De verwachting is dat er dit jaar 10.000 tewerkstellingsvergunningen worden uitgegeven, in tegenstelling tot 601 in 2022.
Hoge prioriteit: misstanden aanpakken
Ook de jaarrapportage arbeidsmigranten is aan de Tweede Kamer aangeboden. In deze rapportage wordt de voortgang weergegeven op het uitvoeren van de aanbevelingen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten. Dit is een grote prioriteit van het kabinet.
Met de invoering van de Wet goed verhuurderschap is een belangrijke stap gezet om de afhankelijkheid van arbeidsmigranten ten opzichte van hun werkgever te verkleinen. De nieuwe wetgeving maakt een einde aan de verplichte koppeling tussen de huur- en arbeidsovereenkomst, zodat arbeidsmigranten niet automatisch hun huisvesting verliezen wanneer hun arbeidscontract eindigt. Dit geeft hun meer zekerheid en onafhankelijkheid. Bovendien werkt het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) aan een speciaal doelgroepencontract dat de huurrechten van arbeidsmigranten verder moet versterken. Met dit contract wil het ministerie de positie van arbeidsmigranten op de woningmarkt verbeteren en hun woonzekerheid vergroten.
Lees ook: Tigris lanceert online recruitmentassistent Maxim
