Werknemers moeten straks beter kunnen zien of mannen en vrouwen binnen hun organisatie gelijk worden beloond. Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft daarvoor een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. Het voorstel vloeit voort uit de Europese richtlijn loontransparantie en moet volgens planning per 1 januari 2027 ingaan.
Als de wet wordt aangenomen, krijgen grotere werkgevers nieuwe verplichtingen rond salarisinformatie, functiewaardering en rapportage over loonverschillen.
Grote werkgevers moeten loonverschillen inzichtelijk maken
Bedrijven en organisaties met meer dan honderd werknemers moeten straks regelmatig rapporteren over loonverschillen tussen mannen en vrouwen. Werknemers moeten die informatie uiteindelijk via een online platform van het ministerie kunnen raadplegen.
Volgens het kabinet moet dat werknemers helpen om loonverschillen bespreekbaar te maken en werkgevers stimuleren om beloningsbeleid beter te onderbouwen. Minister Vijlbrief noemt gelijke beloning voor gelijk werk het uitgangspunt. Volgens hem weten werknemers nu vaak niet of er sprake is van verschillen, waardoor gesprekken daarover lastig te voeren zijn.
Vrouwen verdienen gemiddeld nog altijd minder
Volgens cijfers van het CBS verdienden vrouwen in 2024 in het bedrijfsleven gemiddeld 14,5 procent minder per uur dan mannen. Bij de overheid lag dat verschil op 4,5 procent. Een deel van die verschillen hangt samen met factoren zoals sector, opleidingsniveau, deeltijdwerk en het aandeel vrouwen in leidinggevende functies. Ook wanneer daarvoor wordt gecorrigeerd, blijft volgens het CBS nog een onverklaard loonverschil bestaan. In het bedrijfsleven bedraagt dat gemiddeld 6,1 procent, bij de overheid 1,7 procent. Het kabinet benadrukt wel dat de loonverschillen de afgelopen jaren geleidelijk kleiner zijn geworden.
Verbod op vragen naar eerder salaris
Een opvallend onderdeel van het wetsvoorstel is het verbod om sollicitanten te vragen naar hun laatstverdiende salaris. Werkgevers moeten beloning straks baseren op objectieve en genderneutrale criteria, in plaats van op eerdere salarissen. Daarnaast moeten werkgevers beschikken over een objectief systeem voor functiewaardering en salarisindeling. Daarmee wil het kabinet voorkomen dat beloningsverschillen ontstaan die onvoldoende uitlegbaar zijn.
Europese richtlijn verplicht meer loontransparantie
De Nederlandse wetgeving volgt uit de Europese Richtlijn loontransparantie, die EU-lidstaten verplicht maatregelen te nemen tegen ongelijke beloning van mannen en vrouwen.
De richtlijn verplicht werkgevers onder meer om:
- transparanter te zijn over salarissen;
- sollicitanten vooraf informatie te geven over salaris of salarisschaal;
- werknemers inzicht te geven in beloningscriteria;
- loonverschillen tussen mannen en vrouwen te rapporteren.
Daarnaast gaat de richtlijn ervan uit dat werknemers vrij moeten kunnen praten over salaris en beloning.
Invoering verloopt gefaseerd
De invoering van de rapportageverplichtingen verloopt stapsgewijs. Werkgevers met minimaal 150 werknemers moeten uiterlijk in juni 2028 voor het eerst rapporteren over loonverschillen in 2027. Organisaties met 100 tot 150 werknemers volgen later.
Het ministerie zegt samen met werkgeversorganisaties en vakbonden te werken aan hulpmiddelen en voorlichting om werkgevers te ondersteunen bij de invoering. Daarbij wordt gekeken hoe de administratieve lasten zoveel mogelijk beperkt kunnen blijven, bijvoorbeeld door gebruik te maken van bestaande salaris- en belastinggegevens. Wel geldt dat het wetsvoorstel nog moet worden goedgekeurd door zowel de Tweede als de Eerste Kamer voordat de regels daadwerkelijk ingaan.
Lees ook: Overnames flexbedrijven veren op: “Er ontstaat een backlog aan overnames”
