Tweede kamerlid Thierry Aartsen van de VDD stelde onlangs kamervragen aan de staatssecretaris van de Belastingdienst Tjebbe van Oostenbruggen en de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Eddy van Hijum over de handhaving bij arbeidsrelaties. Die eerste komt er nu op terug. “Wij kunnen expliciet bevestigen dat het criterium van extern ondernemerschap meegenomen wordt in het wetsvoorstel Vbar.”
De Hoge Raad heeft in het Deliveroo-arrest een niet-uitputtende lijst gegeven met criteria die, wanneer holistisch gewogen, duidelijkheid moeten bieden of er sprake is van een arbeidsovereenkomst. “Bent u het er, conform de opvatting van de Hoge Raad, mee eens dat ál deze criteria holistisch gewogen moeten worden om tot de conclusie te komen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst, wilde Aartsen weten. Van Oostenbruggen reageert daar met een duidelijke ja op.
Lees ook: Aartsen (VDD) stelt kamervragen over kwalificatie zzp'er door Belastingdienst
Persoonlijke kenmerken meewegen
De volgende vragenvan het VVD-kamerlid: “Kunt u expliciet bevestigen dat ook het criterium van extern ondernemerschap wordt meegenomen? Hoe reflecteert dit op de huidige praktijk van de Belastingdienst? Van Oostenbruggen: “De motie Podt c.s. verzoekt de regering om de persoonlijke kenmerken van de werkende als ondernemer mee te laten wegen bij de beoordeling van arbeidsrelaties met het oog op het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar). Wij kunnen expliciet bevestigen dat het criterium van extern ondernemerschap meegenomen wordt in het wetsvoorstel Vbar.
Rol van extern ondernemerschap
Op 21 februari gaf de Hoge Raad antwoord gegeven op vragen over de rol van extern ondernemerschap bij het kwalificeren van een arbeidsrelatie. Van Oostenbruggen: “De Hoge Raad heeft beslist dat bij de beoordeling of sprake is van een arbeidsovereenkomst geen rangorde geldt tussen de mee te wegen omstandigheden, waaronder eventueel ondernemerschap van de werkende. Daarbij wordt aangegeven dat wetgeving in voorbereiding is op dit punt. De uitspraak wordt momenteel bestudeerd door SZW. Op
basis daarvan zal besluitvorming plaatsvinden over de vorm en het vervolg van het wetsvoorstel Vbar. De Belastingdienst handhaaft op basis van huidige wet- en regelgeving en jurisprudentie en loopt niet vooruit op het wetsvoorstel Vbar.”
Lees ook: Wet DBA: Van Deliveroo naar Uber en controles door de Belastingdienst
Alle feiten en omstandigheden van belang
“Volgens de Hoge Raad zijn alle Deliveroo-criteria volwaardig”, concludeert Van Aartsen. “De Belastingdienst behandelt het Deliveroo-criterium van extern ondernemerschap in de praktijk als ondergeschikt en weegt het pas mee als de overige criteria geen uitsluitsel geven. Hoe beoordeelt u deze werkwijze?” Van Oostenbruggen: “Zoals in het afwegingskader en de Toelichting beoordeling arbeidsrelaties, die op de website van de Belastingdienst zijn gepubliceerd, uitgelegd zijn bij de beoordeling van een arbeidsrelatie alle feiten en omstandigheden van belang (holistische toets). Alle gezichtspunten die volgens de Hoge Raad in het Deliveroo-arrest bij de holistische toets onder meer van belang kunnen zijn, zijn daarin opgenomen.”
Mate waarin ondernemer zich als ondernemer gedraagt
Eén van de gezichtspunten gaat over de mate waarin de ondernemer zich als ondernemer gedraagt of kan gedragen. De staatssecretaris: “Bijvoorbeeld bij het verwerven van een reputatie, bij acquisitie, wat betreft fiscale behandeling. En gelet op het aantal opdrachtgevers voor wie hij werkt of heeft gewerkt en de duur waarvoor hij zich doorgaans aan een bepaalde opdrachtgever verbindt. De Belastingdienst beoordeelt arbeidsrelaties aan de hand van dit afwegingskader en weegt alle gezichtspunten inclusief het extern ondernemerschap mee.”
Lees ook: Arbeidsovereenkomst of zzp? Hoge Raad biedt nieuwe inzichten
Handleiding bedrijfsbezoeken
Dit blijkt volgens de staatssecretaris ook uit de handleiding bedrijfsbezoeken en boekenonderzoeken die de medewerkers van de Belastingdienst ondersteuning moet bieden bij de uitvoering van bedrijfsbezoeken en boekenonderzoeken bij opdrachtgevers waar het beoordelen van de kwalificatie van arbeidsrelaties speelt. “In die handleiding wordt verwezen naar de vragenlijst beoordeling arbeidsrelaties die door de Belastingdienst als hulpmiddel wordt gebruikt om de feiten en omstandigheden die een rol spelen bij de kwalificatie van een arbeidsrelatie in beeld te brengen. Die vragenlijst is ingedeeld naar de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest. De mate waarin de opdrachtnemer zich als ondernemer gedraagt of kan gedragen komt in deze vragenlijst expliciet naar voren.” De handleiding en de
vragenlijst zijn gepubliceerd.”
Van Oostenbruggen tot slot: “De Belastingdienst houdt zich dus aan de uitspraak van de Hoge Raad en weegt alle gezichtspunten, waaronder extern ondernemerschap mee.” Lees hier de hele beantwoording door de staatssecretaris na.
