Veel werkgevers hebben weinig inzicht in het ziekteverzuim binnen hun organisatie en weten niet goed welke rechten en plichten ze hebben bij ziekte. Maar liefst 90 procent van de deelnemers vindt dat werkgevers onvoldoende zijn toegerust om effectief met verzuim om te gaan.
Dat blijkt uit een live-survey onder vijftig leiders uit bedrijfsleven, beleid en innovatie, uitgevoerd tijdens een bijeenkomst van Colbe – een Europees netwerk van specialisten in gezondheid en welzijn – en HRtech-bedrijf TrueTribe.
Volgens de onderzoekers wordt welzijn nog te vaak als een HR-onderwerp gezien, terwijl het juist een strategisch thema is dat in de boardroom thuishoort. De huidige wet- en regelgeving – waaronder de verplichte twee jaar loondoorbetaling bij ziekte – draagt er volgens de sprekers aan bij dat welzijn en werk nog te veel gescheiden blijven.
“Het systeem piept en kraakt”
Volgens Bas Tomassen, CEO van Colbe, ligt de oorzaak van het hoge verzuim dieper dan losse interventies zoals webinars of coaching: “Het echte gesprek moet gaan over het systeem zelf; over hoe overheid, leiders en managers de randvoorwaarden kunnen veranderen waarin mensen werken. Mensgericht leiderschap is minstens zo belangrijk om de noodzakelijke verandering in gang te zetten.”
Van data naar dialoog
Niet regels, maar de relatie tussen leidinggevende en medewerker bepaalt of iemand gezond kan werken, stellen de deelnemers. Data kan helpen om verzuim beter te begrijpen en te voorkomen.
Mayke Nagtegaal, CEO van TrueTribe, benadrukt dat werkgevers verzuimdata beter kunnen benutten: “Arbodiensten beschikken over waardevolle informatie over bedrijfsgezondheid, maar die wordt nauwelijks gebruikt. Verzuim is data waar je van kunt leren. De kunst is om die inzichten te vertalen naar actie: waar maak je het verschil, op welke knop moet je drukken?”
Volgens Nagtegaal kan data bovendien helpen om eerder het gesprek aan te gaan: “Een verzuim gaat lang niet altijd over ziekte. Soms speelt er iets heel anders, zoals werkdruk of privéproblemen. Alleen door in gesprek te gaan, kun je dat ontdekken – en vaak ook sneller oplossen.”
Verzuim als signaal
De aanwezigen waarschuwen dat het huidige verzuimsysteem dreigt vast te lopen. Nederland is een van de weinige landen waar werkgevers twee jaar loon moeten doorbetalen bij ziekte – een regeling die volgens velen goed bedoeld is, maar inmiddels zijn doel voorbijschiet.
Andere landen, zoals Denemarken, laten zien dat het anders kan. Daar is de periode van loondoorbetaling korter, maar verloopt re-integratie juist sneller en flexibeler. Dat zorgt voor meer gedeelde verantwoordelijkheid tussen werkgevers en werknemers.
Drie prioriteiten voor verandering
De bedrijfsleiders en specialisten formuleerden drie speerpunten om verzuim structureel aan te pakken:
- Een geïntegreerde aanpak van welzijn, waarin mentale, fysieke en sociale gezondheid samenkomen.
- Meer maatwerk in begeleiding van medewerkers.
- Sterker leiderschap en betere gespreksvaardigheden bij managers.
Deze elementen vormen volgens Colbe en TrueTribe de blauwdruk voor een nieuw type organisatie: mensgericht, wendbaar en toekomstbestendig.
Lees ook: Zo benut je de kracht van verschillende generaties op de werkvloer
